×

آسم و آلرژی هردو علائم و نشانه های مشابه ای را در فرد ایجاد می کنندو در بسیاری اوقات نیز باهم در فرد ایجاد می شوند

آسم و آلرژی هردو علائم و نشانه های مشابه ای را در فرد ایجاد می کنندو در بسیاری اوقات نیز باهم در فرد ایجاد می شوند.در واقع همان موادی که باعث ایجاد علائم تب یونجه در فرد می شوند ، مانند گرده ، کنه ها، گرد و غبار و شوره های حیوان خانگی ممکن است باعث علائم و نشانه های آسم نیز بشوند. در بعضی از افراد ، آلرژی های پوستی یا غذایی می تواند باعث علائم آسم شود. به این بیماری آسم آلرژیک یا آسم ناشی از آلرژی گفته می شود.

تعریف آلرژی

آلرژی پاسخ غیرطبیعی بدن به موادی است که بی ضرر بوده و در افراد غیر آلرژیک به طور معمول واکنشی ایجاد نمی کند.به این مواد آلرژن گفته می شود.
بنابراین یک واکنش آلرژیک یک واکنش دفاعی اغراق آمیز سیستم ایمنی بدن است که در افراد مستعد ژنتیکی اتفاق می افتد .مشخص نیست که چرا افراد مبتلا به یک ماده در مقابل ماده دیگر (آلرژن ها) مانند گرده ، کنه ها ، مواد غذایی ، شوره ، داروها یا محصولات صنعتی حساسیت دارند.
برخی از این مواد می توانند شامل گروههای زیر باشند:
•    شوره حیوانات
•    نیش زنبور
•    برخی از داروهای خاص مانند پنی سیلین
•    گردوغبار
•    مواد غذایی  به ویژه بادام زمینی  ، ماهی ، صدف ، تخم مرغ ، شیر ، گندم و سویا
•    نیش حشرات
•    لاتکس یا سایر موادی صنعتی که لمس می شوند
•    کپک        
•    گیاهان و گرده ها(4)

آسم

کلمه ”ASTHMA“ برگرفته از زبان یونانی و به معناي تنگی نفس می باشد. آسم بیماري مزمنی است که به واسطه علائم متغیري از جمله انسداد مجاري هوایی و التهاب برونش مشخص می گردد. مجاري هوایی در افراد مبتلا به آسم، دچار التهاب، تورم و حساسیت شده و به برخی از مواد استنشاقی واکنش شدیدي نشان می دهند. با بروز واکنش، عضلات صاف اطراف مجاري هوایی منقبض شده و راههاي هوایی متورم و باریکتر می شود که باعث نفوذ کمتر هوا به داخل ریه ها می شوند. با شروع این علائم سلول هاي مجاري هوایی آغاز به ترشح موکوس می کنند؛ موکوس مایع غلیظی است که موجب محدود کردن مجاري هوایی می شود. در نهایت این واکنش ها منجر به بروز بیماري آسم می شوند(1).

علائم و نشانه های آلرژی

علائم آلرژی (رینیت ، ملتحمه ، آسم ، واکنش های پوستی و غیره) به نوع آلرژن و درگاه ورودی آن بستگی دارد.
شایع ترین بیماری های آلرژیک رینیت یا ملتحمه آلرژیک است که از هر پنج نفر در سراسر جهان یک نفر را مبتلا می کند و غالباً با آسم همراه است.
بسته به نوع آلرژن و درگاه ورودی آن ، شرایط مختلف زیر را می توان یافت:

  •  التهاب ملتحمه: خارش چشم ها ، آبریزش از چشم ها ، احساس سوزش یا ماسه ریز در چشم ، قرمزی چشم ها.
  •  رینیت: خارش بینی ، عطسه مداوم ، انسداد بینی ، آبریزش از بینی ،گرفتگی بینی
  •  درماتیت آتوپیک:  بروز مکرربثورات در پوست ، به خصوص در کودکان.
  •  کهیر: تورم ، التهاب و خارش پوست
  • آنژیوادم: تورم پلک ، لب یا سایر اندام ها. هنگامی که ورم زبان یا حنجره (ورم گلوت) اتفاق بیافتد ، به دلیل خطر خفگی ، یک اورژانس پزشکی است
  • درماتیت تماسی: بر روی مناطقی از پوست که با آلرژن در تماس بوده اند بثورات جلدی پدید می آید.
  • آنافیلاکسی:  گزش برخی حشرات ، محصولات دارویی و برخی از مواد غذایی ممکن است تمام علائم فوق الذکر را همراه با فشار خون ، استفراغ ، اسهال و گرفتگی ایجاد کند که در اینصورت تهدیدی جدی برای زندگی فرد محسوب می شود.
  • آسم آلرژیک: سرفه با یا بدون خلط ، احساس خفگی ، خس خس سینه ، مشکل در نفس کشیدن(3)

رابطه آلرژی و استرس

مشاهدات بالینی حاکی از اثرات منفی استرس روانی بر علائم بیماری در بیماران آلرژی ، ثابت کرده است که پاسخهای آلرژیک تحت تاثیر فشارهای روحی و روانی قرار داشته و می تواند نوسان داشته باشد
رویداد های تلخ زندگی ، عدم حمایت های کافی  و اختلالات خلقی با افزایش عوارض آسم  میزان بستری در بیمارستان به این همراه بوده است. علاوه بر این ، مشکلات رفتاری و درگیری های خانوادگی در پیشرفت علائم آسم در کودکان موثر بوده است.

علائم و نشانه‌هاي بیماری آسم

شایع ترین علائم بیماری آسم خس خس سینه، تنگی نفس و سرفه کردن می باشد، از علائم دیگر می توان به تنگی نفس قبل و بعد از انجام حرکات ورزشی ، قطع شدن تنفس که نیازمند درمان هاي پزشکی و استفاده از اسپري هوا باشد، و نیز باز ماندن از فعالیت به خاطر تنگی نفس و مشکلات تنفسی اشاره کرد و برخی از افراد مبتلا به آسم ممکن است علائم بالینی را نداشته باشند ولی معمولا در پاسخ به محرك ها، این علائم ممکن است بروز و تداوم یابد .علائم بیماري آسم معمولا در صبح زود، شب ها، تمرینات ورزشی و سرما می تواند ایجاد یا تشدید شود.

علل آسم

عوامل محیطی و ژنتیکی در بروز بیماري آسم نقش مهمی دارند. این عوامل بر شدت آسم تاثیر می گذارند. یافته هاي اخیر حاکی از آن است که تغییرات Epigenetic (فاکتور هاي ارثی مرتبط با توالی DNA) و تغییر در سبک زندگی باعث افزایش شیوع آسم می شود.

عوامل محیطی: آسم آلرژیک شایع ترین بیماري مزمن دستگاه تنفس است که در اثر برهمکنش با واسطه IgE به تعدادي از آلرژن ها ایجاد می شود. شایع ترین این آلرژن ها، مایت ها (Mite)، سوسک حمام، حیوانات خانگی (سگ و گربه)، کپک ها و گرده گیاهان است.
فرضیه بهداشت(Hygiene hypothesis) : طبق این نظریه شرایط بهداشتی جامعه به ویژه در اوایل دوران کودکی در بروز بیماري آسم موثر شناخته شده است. پاکیزگی محیط زندگی و کاهش برخورد با عوامل عفونی در زمان نوزادي همراه با مصرف زود هنگام آنتی بیوتیک ها جهت درمان بیماریهاي خفیف موجب کاهش تماس بدن با آنتی ژن هاي میکروبی و تحریک سلولهايTh1 شده که نهایتا می تواند موجب عدم پایداري در تعادل وضعیت Th2 شوند. در نهایت این طور می توان نتیجه گیري کرد که رابطه نسبتا مستقیمی بین آسم و سطح بهداشت، وضعیت رفاه جوامع و یا زندگی شهرنشینی وجود دارد.
عوامل ژنتیکی: هیچ تردیدي درباره نقش عوامل ژنتیکی در بروز آسم وجود ندارد، به طوري که سابقه خانوادگی یکی از عوامل مهـــم براي ابتلا به آســــم می باشد و اگر یکی از دوقلوي همســـان به این بیماري مبتلا شود، احتمال ابتلاي بیماري در فرد دیگر حدود 25 درصد است.