×

عفونت مجاری ادراری (urinary tract infection)، که به اصطلاح پزشکی UTI نیز نامیده میشود عبارت است از وجود میکرو ارگانیسم هایی که درکلیه ها، مجرای ادراری کلیه ها تا مثانه، مثانه ومجرای ادراری مثانه به خارج از بدن که درحال تکثیر هستند.

عفونت مجاری ادراری در خانم ها ۵۰ برابر بیشتر از آقایان است و احتمال مبتلا شدن به عفونت مجاری ادراری در خانم ها درسال به ۵ درصد میرسد. عفونت مجاری ادراری میتواند از بیماری سیستیت (التهاب خفیف ولی آزار دهنده ی مثانه) تا عفونتهای شدید کلیوی  همچون پیلونفریت (زمانی که عفونت به بافت کلیه میرسد) شدت پیدا کند.

دلایل ایجاد عفونت مجاری ادراری

ادرار افراد سالم عاری از هرگونه میکروارگانیسم است و ادرار استریل است .از دلایل استریل ماندن مجاری ادراری این است که ادرار کامل و مداوم از مثانه تخلیه شود. بیشترین دلیل عفونت مجاری ادراری، تجمع باکتری ها در اطراف مجاری ادرار وتکثیر و بالارفتن باکتری ها به داخل الباقی دستگاه مجاری ادرار است.
عواملی که احتمال ایجاد عفونت مجاری ادرار را درافراد بیشتر میکنند عبارت است از:

  • بیماری های مشابه همچون دیورتیکول در دیواره مثانه
  • تومورها
  • بزرگ شدن پروستات
  • شرایط نورولوژیکی نظیر اسپینا بیفیدا ،ام اس ،آسیب های نخایی
  • غیر طبیعی بودن مسیر ادرار
  • بیماری های زمینه ای همچون دیابت

بیش از ۷۰درصد علت بروز عفونت مجاری ادراری توسط باکتری اشرشیاکلی یا E.coli است که منشا آن مدفوع انسان است.

علائم عفونت مجاری ادراری چیست؟

با توجه به اینکه عفونت دربخش فوقانی دستگاه ادراری است یا بخش تحتانی مانند پیشابراه ومثانه علائم میتواند مختلف باشد. هرگاه قسمت تحتانی دستگاه ادراری درگیر عفونت باشد علائمی همچون سوزش ادرار، تکرر ادرار، بی اختیاری ادرار و ادرار اورژانسی که فرد نیاز فوری به تخلیه ادرار دارد را شامل میشود. رنگ ادرار کدر میشود و بوی ادرار نیز میتواند بد شود.

علائم قسمت فوقانی دستگاه ادراری مشابه قسمت تحتاتی است با این تفاوت که تب و لرز و درد پهلو نیز اضافه میشود که گاهی به قدری طاقت فرسا و دردناک است که نیاز است فرد در بیمارستان بستری شود. در اشخاص مسن تر چون مثانه برای انجام تخلیه ادرار ضعیف میشود ویا پروستات بزرگ میشود و یا ممکن است فرد بی اختیاری ادرار ناشی از سکته مغزی داشته باشد عفونت مجاری ادراری شایع تر است.

درمان عفونت مجاری ادراری

اشخاصی که مبتلا به عفونت مجاری ادراری هستند مصرف فراوان مایعات توصیه میشود. بنابراین هرچه ادرار قلیایی تر باشد شرایط برای رشد وتکثیر باکتری نامناسب تر میشود. برای درمان عفونت مجاری ادراری اغلب از آنتی بیوتیک ها و داروهای پروفیلاکسی استفاده میشود.

مقاومت علیه آنتی بیوتیک ها یکی از علتهای مصرف خود سرانه انتی بیوتیک درجامعه است. براساس برخی تجربه ها متخصصان نسبت به مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک های قوی در ابتدای مراحل درمان ابراز نگرانی میکنند. عفونت مجاری ادراری ممکن است بعد از درمان مجدد عود کند که پزشک مصرف آنتی بیوتیک با دز پایین را به صورت مداوم تا ۶ماه تجویز کند که عوارض زیادی را به همراه خواهد داشت.